ortadogu-ve-afrikaya-demokrasi-fonu

Dnyann liderleri resmi NATO zirvesinde gidiat ele alrken,
biz ‘entelektel kesimin’ kaleme ald ‘stanbul Teblii’ni gndemimize koyalm.
Trkiye Ekonomik ve Sosyal Etdler Vakf (TESEV) ile Amerika’nn dnce kurulularndan German Marshall Fund (GMF) ortaklnda, dzenlenen ‘Sivil zirve’de (ki ad ‘Sivil Zirve’ olsa da NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, NATO Afganistan Kdemli Sivil Temsilcisi Hikmet etin ile birok devlet bakan, ABD’li senatr, stratejist katld, zirvenin al konumasn da Babakan Erdoan yapt.) ‘demokrasi fonu’ kurulmas nerildi.
Dnya stratejistlerinin tartt geniletilmi Ortadou ve Afrika’nn demokratiklemesi projesi kapsamnda, stanbul Teblii unu neriyor:
"Ortadou ve Afrika’da demokratikleme iin tm lkelerde geerli olacak siyasi kriter hazrlanmal."
stanbul Teblii’nin nerdii siyasi kriterin, Avrupa Birlii’nin bizim de geleceimizi belirleyecek olan Kopenhag Kriterleri’nden fark ‘aama aama olmas.’
Bir kertede ideale ulama hedefi yerine lkelerin etaplar geecei, bu arada Bat’nn (G-8 lkelerinin) izleme komiteleri araclyla yakndan takip edebilecei bir sistem. Hedefe ularken de ‘Demokrasi Fonu’ kurulmak zorunda.
Bu noktaya stanbul Teblii’nin yazmnda yer alan TESEV D Politika Direktr Mensur Akgn aklk getiriyor:
"Ama, Ortadou ve Afrika’daki demokrasi mcadelesi veren sivil toplum
rgtleriyle diyalog mekanizmasn oluturma amal harcama havuzu kurmak."
‘Yeni Bir Yol Kavanda Atlantik ttifak’ balkl ‘Sivil Zirve’nin k noktasn daha nce yazmtm, tekrarlayalm:
"Blgenin demokratiklemesinin, terrizmin nlenmesinden bamsz olarak, kendi bana bir deer olduunu grmek zorundayz.
thal demokrasi olmaz. Halkn katlm salanmad zaman demokratikleme gerekletirilemez."
‘stanbul Teblii’nde buna ek olarak ‘Demokratikleme iin kurumsal boyut ile katlm boyutu arasnda denge olmas gerektii’ de vurguland. Nitekim ‘demokrasi fonu’ ile ‘siyasi kriter’ nerileri de, blgede sadece demokrasi mcadelesi veren sivil toplum ile baarl olunamayaca, kurumsal yapnn unutulmamas gerektii dncesinden yola karak gndeme getirildi.

sarayevodan

Birka gnden beri Bosna-Hersek’te, Sarayevo’daym. Bu lkeye ikinci, ama bu kente ilk geliim. Sava daha devam ederken, Helsinki Yurttalar Meclisi’nin genel kurullarndan birini Bosna’nn Tuzla kentinde toplamtk. Bu nedenle gelmitim.
O sefer nce herkes Split’te toplanm ve bir otobs konvoyu oluturarak Tuzla’ya varlmt. Saatlerce sren bir yolculuk.
Yolun uzunluundan ok bir yn yerde durup bekleme gereinden uzayan bir yolculuk.
Bu ‘gerek’lerin ne olduundan, bekleyen yolcunun haberi, bilgisi olmaz.
Mostar’dan geiimizin ne kadar ackl olduunu hatrlyorum. Kpr, nl
Mostar Kprs, ykk bir halde duruyordu -durabildii kadar. imdi onarlm, Trkiye’nin nemli katklaryla, birka gne kadar da resmi trenle alacak.
Bir hayalet kentti Mostar; evler ykk, botu. evrede insan grnmyordu. Binalarn duvarlarndaki mermi, arapnel delikleri, bu kentin niin byle
boaldnn szsz ve yazsz aklamas olarak, ylece duruyorlard.
Bu sefer de, alandan kente doru yola ktmzda, gzme arpan ilk ey, ayn deliklerle dolu, opurlam binalar oldu.
Belli ki burada dolamaya devam ettike bunlar greceim. Ama Sarayevo, Mostar gibi boalm deil. Zaten hibir zaman da boalmamt. Buradaki olayn mant da, seyri de, farklyd.
nsann gzne ve aklna en aykr gelen ey, u imdi akp gitmekte olan hayatn rahatl, sere serpelii; bununla, yle bir 10 yl ncesinde olanlarn ayn kentte olmas, o insanlarn bu insanlar olmas.
Tragedyalarn iyice trajikletii an gibi grnyor bana, frtna sonrasndaki bu durulma. Kn Gney Afrika’ya gittiimde orada da hem farkl, hem benzer bir durumdan tr arplmtm: Apartheid bitmiti, bir siyah adam lkenin bakanyd ve her yerde siyah, beyaz serbeste yayordu. Ve bundan tr yer yarlmyor, gkyz kmyordu. yleyse, niin onca yl, onca ac ekilmiti?
imdi burada da, dediim o delik deik duvarlar olmasa, bir sava olduunu, bir yn insann ldn size dndrecek fazla bir ey yok. Bilerek ve bir eyler yakalamay bekleyerek baktnzda, baz ipular yakalayabilirsiniz. Gittiimiz, kr kahvesi gibi lokantadaki o orta yal adamla yanndaki bir grup gen, neyin nesiydi? Savala glenen slami ideoloji erevesinde bir medrese ‘piri’ ile onun ‘mritleri’ olabilir mi? Olabilir tabii.
Sarayevo kentini grp de sevmemek mmkn deil galiba. Osmanl kent yapsnn en iyi korunduu Balkan kentlerinden biri, belki birincisi. Ama daha yakn zamanda olduu iin niceliksel arl da daha fazla olan Avusturya dnemi, o dnemde gelen tarz ve sluplar, bu Osmanl mirasn sarp sarmalam. Hepsinin stne komnizm-modernizmin zevksiz bir anonimlikte standardize edici yaplar ylm.
Tepelerle evrili, ovada akan kk bir akarsu boyunda kurulmu bir kent. Sevimliliinde bu topografyann, bu yeil tepelerin nemli bir pay var. 10 ksur yl nce, felaketinde de, ayn tepelerin pay vard. O tepeleri tutmutu Srp birlikleri, ‘keskin nianclar’, btn o er kuvvetleri. Oralardan yayordu, kenti opurlatran bombalar, mermiler.
Bugn, sokakta durup baktnzda, dediim gibi, bunlar size dndrecek fazla bir ey yok. nsanlar keyifle yayor. ‘Kafana’lar (kahvehane) dolu; yal adamlar sokakta satran oynuyor vb. Ama konumaya baladnzda, o anlar hl ok taze. Konumaya balaynca, her ey ayan beyan.

Murat Belge arivi – Diger Yazarlar

nato-ne-ise-yarar

Bu, yeni bir soru deil. Souk Sava bittiinde, Varova Pakt daldnda, nkleer tehdit byk lde ortadan kalktnda ok sayda insan bu soruyu sordu. Elbette NATO da kendi kendine sordu bu soruyu ve kendince baz cevaplar verdi de. Verilen cevaplar NATO temel anlamalarna dahil edildi, rgtn grev tanm da grev alan da geniletildi. Bu yeni tanmlar sayesinde NATO Kosova’ya daha ortada bir Birlemi Milletler karar yokken mdahale etti, bugn Afganistan’da grev yapyor.
Kosova mdahalesi ittifakn tarihindeki ilk silahl mdahale idi. Afganistan’dake ‘bar koruma misyonu’ da ilklerden biri. Aslnda NATO Afganistan’da ‘bar koruma’ misyonu yapmyor, ‘ulus kuruyor.’
stanbul’daki zirvede NATO’dan Irak’taki operasyonu tamamen ya da ksmen stlenmesi de istenebelir. NATO’nun yeni grev tanm buna da izin veriyor.
Btn bunlar tamam da, hl akllarda ayn soru var: NATO ne ie yarar?
Afganistan’da srmekte olan operasyonun bir nemli zellii var: Bu lkede sava Amerika balatt ve bitirdi. Hl lkenin corafi anlamda geni blmnde Amerikan askerleri grev yapyor. NATO’nun ii baz byk ehirlerle snrl.
Eer yarn Irak’ta da NATO grev yapacak olursa, bir kez daha Amerika tarafndan balatlan bir ii bitirmek iin grev stlenmi olacak.
Yani bir anlamda NATO’nun fiilen yeni grevi Amerika’nn balatt operasyonlar tamamlamak galiba.
Ama uzaktan bakldnda askeri olarak bir dev gibi gzken NATO siyasi anlamda yakndan da baksanz bir cce. (Ho askeri olarak da bence pek dev saylmaz, nk yeler NATO operasyonlarna katlmak konusunda ok da hevesli deiller.)
NATO bugn ya da gelecekte bir ie yaramak istiyorsa siyasi gce de sahip olmak zorunda. Bugn Afganistan’da NATO’nun bir siyasi temsilcisi var: Hikmet etin. Ancak rgtn bu lkedeki siyasi misyonu ok kstl. Oysa ‘ulus kurma’ sreci askeri deil siyasi bir sre, gl bir siyasi liderlik gerektiren bir sre.
te yandan NATO yelerinin nemli bir blmn oluturan, son 55 yl boyunca bu ittifak sayesinde rahat yaam bulunan baz Bat Avrupa lkeleri, ittifakn gelecei iin alma konusunda pek de hevesli deiller. Onlar, resmen olmasa da fiilen ittifakn fonksiyonunun bittiini, NATO’nun devrini tamamladn dnyorlar. O yzden yeni NATO operasyonlar konusunda isteksizler.
NATO ittifakn yeni yesi Dou ve Orta Avrupa lkelerine hl bir eyler ifade ediyor. Onlar iin NATO, Rusya tehlikesine kar hl bir gvenlik emsiyesi salyor. Ama bu yeni yeler, diyelim Afganistan, diyelim Irak konusunda pek isteksizler.
Btn bunlar, bir temel skntya iaret ediyor aslnda: NATO’nun fikre ihtiyac var. Bu yeni fikir bulunacak ve o fikir etrafnda yeler arasnda bir anlama salanabilecekse NATO varln anlaml biimde srdrebilir. Bu fikir yoksa, fikir etrafnda anlama yoksa NATO’nun varl da gereksiz hale gelir.
u anda NATO, Amerika’nn ‘yardm gc’ gibi zaten. Bu ise ok anlaml bir durum deil.
O yzden soru hl geerli: NATO ne ie yarar?

smet Berkan arivi – Diger Yazarlar

Gürcistan ile Güney osetya arasında artık vize yok

Rusya ile Güney Osetya arasında artık vize yok Gürcistan’a bağlı özerk bölge Göney Osetya ile Rusya Federasyonu arasında varılan anlaşmaya göre vize uygulaması karşılıklı olarak kaldırıldı. 2008′de gerçekleşen savaşın ardından arkasına Rusya’nın desteğini alarak bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya sadece Nikaragua, Venezuella ve Nauru devletleri tarafından resmi olarak tanınmıştı. Moskova’da gerçekleşen basın toplantısına katılan Rusya Dışiıleri Bakanı Sergey Lavrov ile Güney Osetya Dışişleri Bakanı Murat Djioyev vizelerin kaldırılmasına yönelik anlaşmaya imza attı. Güney Osetya vatandaşları bundan böyle Rusya vizesi olmadan ülkeye giriş yapabilecekler. Vizesiz geçiş anlaşması ile iki ülkenin stratejik işbirliği pekiştirilirken bu duruma tek itiraz eden ülke ise Gürcistan oldu.

bes-yildizli-kaprisler

Christina Aguilera, Harrods’n indirim gnlerini aarken istekleri maazaya pahalya patlad. Jennifer Lopez’in isteklerini ise New York Belediyesi karlayamad AA – ANKARA – Mzik dnyasnn iki kaprisli gzeli, kendilerini organizasyonlarna aranlar bin piman etti. Christina Aguilera ve Jennifer Lopez, zel jetten bir haftalk yiyecee, kral dairesinden ielerce ampanyaya kadar uzanan istekleriyle ldrtt.
nternetteki ‘londonmirror’ sitesinin haberine gre, Aguilera’y Londra’ya ucuzluk mevsiminin baladna ilikin ala davet eden Harrods, nl arkcdan yaka silkti. ki saatlik al iin 365 bin dolar alan Aguilera, zel jet ve kral dairesi de istedi. arkc, kral dairesinde de oda scaklnda 10 ie Evian marka su, bitki aylar, rokfor peyniri, meyve, organik st, ielerce zel marka arap, ampanya ve votka da talep etti. Bylece ‘ucuzluk’ iin Aguilera’y davet eden irket bu ii ok ‘pahalya’ demi oldu.